Afgekeurde molen staat al bijna anderhalf jaar stil, reparatie is peperduur
Een molen die niet draait, is als een wijzerplaat die blijft steken op kwart over drie. In Luyksgestel weten ze daar alles van. De wieken van De Grenswachter staan al zo'n anderhalf jaar stil door gebreken, en de reparatie laat lang op zich wachten. In Luyksgestel staat nóg een molen die niet kan draaien.
Bij een inspectie kwam het probleem naar boven. "In het wiekenkruis, waar de roedes met elkaar zijn verbonden, werden kleine onregelmatigheden in de lassen ontdekt. De molen werd daarop afgekeurd en sindsdien staat-ie stil", vertelt molenaar Jan Schuttemat.
Voor de krasse zeventiger zit er niet anders op dan wachten tot de wiekenkruizen zijn vervangen. Een kostbare klus: de renovatiekosten liggen rond de tweehonderdduizend euro. De gemeente Bergeijk heeft daarvoor inmiddels geld gereserveerd in de begroting.
"Rust roest is de uitdrukking, en dat klopt exact."
"We begrijpen dat onze molen aan de veiligheidsvoorschriften moet voldoen", zegt Rian de Jong, die als gids rondleidingen geeft aan de bezoekers. Samen met molenaar Jan runt ze de boel. "Ik zeg altijd: hij doet de techniek en ik lul het verhaal, van het zaadje tot de bakker", lacht ze.
"Maar het probleem is: een molen moet draaien. Rust roest, is de uitdrukking, en dat klopt. Hoe langer deze molen in dezelfde stand staat, hoe meer hij verzakt en hoe meer gebreken er ontstaan. En dat betekent dat er straks nog meer kostbare reparaties nodig zijn."
Om erger te voorkomen, zet Jan zijn monumentale paradepaardje op zaterdagen toch even in beweging. "Het moet wel, anders hebben we over twee jaar een veel groter probleem. En dan kunnen we er net zo goed mee ophouden", zegt hij.
Niet alleen de molenaar mist het kraken en piepen van het monument uit 1891. Ook bij het Bakkerijmuseum, dat pal naast De Grenswachter ligt, zien ze dat het rustiger is geworden.
De gemeente Bergeijk heeft inmiddels een subsidie van ruim 71.000 euro ontvangen van de provincie voor het herstel van De Grenswachter.
De tweede molen in Luyksgestel, De Deen, staat eveneens stil. Ook hier zijn bij een inspectie kleine scheurtjes gevonden in de lasnaden van het wiekenkruis. Hiervoor is 66.000 euro aan provinciale subsidie toegekend.
Het wachten is nu op de reparaties, die volgens de gemeente op z'n vroegst in het najaar zullen plaatsvinden. Voor dergelijke herstelklussen geldt een forse wachtlijst, waardoor tientallen molens in Nederland noodgedwongen buiten bedrijf zijn. De verwachting is dat de twee molens in het voorjaar van 2027 weer in volle glorie kunnen draaien.
“Als de wieken draaien, stappen mensen op de fiets af om even te kijken. En dan lopen ze tegelijkertijd ook bij ons naar binnen", zegt Pjotr Godfried, de beheerder van het museum, waar ze iedere woensdag en zaterdag op de ouderwetse manier brood en kruimelvlaaitjes bakken. "Als je iets moois naast de deur hebt dat ineens stil komt te staan, dat merk je wel."
Weet jij nieuws van bij ons? Tip ons!
Stuur je tip, verhaal en/of foto of video naar de redactie: redactie@1kempen.nl
