Jubilerende Stichting Historisch Erfgoed Smid Renders laat oude tijden herleven met Veldhoven in Stoom

De voorbereidingen voor het drukke jubileumweekend komen inmiddels aardig op stoom. Stichting Historisch Erfgoed Smid Renders, die in maart 2016 werd opgericht, beheert de nalatenschap van de in Veldhoven en omgeving bekende smid Jan Renders. Hij overleed in 2015.

“Jan had als grote hobby het restaureren en verzamelen van oude werktuigen en landbouwmachines van de Duitse fabrikant Lanz”, vertelt zijn schoonzoon en naamgenoot Jan Renders.

Tot de verzameling behoren allerlei machines, waaronder stoomlocomobielen, tractoren, ploegen en dorsmachines. “Hiermee gingen we regelmatig samen met Jan naar evenementen”, vertelt Renders, die secretaris is van de stichting. Hij spreekt van bijzonder cultureel-historisch erfgoed.

Zijn schoonvader was zeer vindingrijk. De Veldhovense smid slaagde erin veel Lanz-machines nieuw leven in te blazen. Hiermee verwierf hij aanzien in binnen- en buitenland.

“Het was zijn grote wens dat zijn hobby en levenswerk na zijn overlijden zou worden voortgezet”, vertelt penningmeester John de Jongh. Daarom werd met behulp van vrienden en familie een stichting opgericht. 

Het kroonjuweel uit de verzameling is een stoomlocomobiel uit 1909. De machine, die James is genoemd, weegt maar liefst zes ton en heeft een capaciteit van eenentwintig PK. Renders: “Het is de laatste stoommachine die Jan heeft gerestaureerd. Hij was drie jaar bezig met het opknappen.” Een ander pronkstuk is een rode Lanz-stoomtractor uit 1925. Een heel comfortabel ritje kan je er niet mee maken, aldus voorzitter Hans de Wit: “De wegligging is namelijk best Spartaans.” “Maar je trekt er wel veel bekijks mee”, vult De Jongh aan.

De verzamelobjecten gaan regelmatig op transport naar evenementen in binnen- en buitenland, waaronder Denemarken en Duitsland. Onlangs gaven de vrijwilligers van de Veldhovense stichting acte de présence bij Dordt in Stoom in Dordrecht. “Met zo’n 250.000 bezoekers is dat het grootste stoomevenement van Nederland”, weet Renders. 

Als de stichting aanwezig is bij een evenement, dan worden haar stoommachines ook aan het werk gezet. De Wit: “Daarom zijn ze overal graag gezien. Ze staan namelijk niet alleen water te stoken. Alles waar een riem aan zit kunnen we aan onze stoomlocomobiel hangen. Dat kan bijvoorbeeld een zaagmachine zijn, of een klompenmachine.”

Even op een knopje duwen is er niet bij. De Wit: “In onze locomobiel gaat duizend liter water. Het duurt even voordat die voldoende op stoom is.”

Een belangrijk aandachtspunt van de stichting is het interesseren van nieuwe generaties voor de werking van stoommachines. “We proberen daarom ook jongeren aan te trekken”, zegt De Jongh.

Op zaterdag 27 juni trekt een indrukwekkende stoet van een vijftiental historische stoommachines en stoomtractoren door de straten van Veldhoven. De roadshow start om 13.30 uur op het kerkplein in Oerle. De complete route is terug de vinden op de website van de stichting.

Onder meer een oude Marshall (1924) een Amerikaanse Minneapolis (1911), een Britse Burrell ‘Pouss Nouk Nouk’ (1919) en een Duitse Lanz Bulldog trekken mee. 

De Jongh: “Het is de eerste keer dat we een roadshow houden. Die zijn er verder bijna geen in Nederland. Wij organiseren er een vanwege ons jubileum.”

Bij molen Sint Jan aan het Hoogeind in Oerle herleven zondag 28 juni van 10.00 tot 17.00 uur oude tijden. Behalve een uitgebreide verzameling van gereedschappen van oude ambachten kunnen er verschillende stoommachines worden bewonderd. Ze stellen onder meer een oldtimer prikkeldraadmachine, zaagmachine, een puinbreker en een klompenmachine in werking. Verder is er een markt met vergeten ambachten en bijzondere werktuigen. Daarnaast is er het nodige kindervermaak. De entree is gratis. Meer informatie is te vinden op de website van Stichting Historisch Erfgoed Smid Renders.