Kleine dorpswinkeltjes in de Kempen vervullen ook sociale functie, praatje bij de kassa is belangrijk

Toen de laatste bakkerswinkel in Hooge Mierde in 2025 de deuren dreigde te sluiten kwam het dorp in actie. Mede door de inzet van Dorpsraad Hooge Mierde bleef er een winkeltje waar inwoners hun dagelijkse boodschappen kunnen doen.

Na eerst een tijdelijke oplossing zag de nieuwe dorpswinkel: De Biekerij, het levenslicht. De lokale ondernemers Mireille van de Voort-Meulenbroeks, Erik Voets en Sandra Kraayvanger trokken hiervoor de stoute schoenen aan. Naast, of beter gezegd in, hun café-restaurant De Bijenkorf runnen zij nu een kleine kruidenierszaak. Onlangs werd het eenjarig bestaan gevierd. “We hadden niet durven dromen dat het zo goed zou lopen”, zegt Mireille van de Voort-Meulenbroeks.

Klanten kunnen behalve voor brood en beleg in het dorpswinkeltje terecht voor kleine cadeautjes, streekproducten, wenskaarten en maaltijden, maar ook voor een pakje boter of koffie. 

Het winkeltje heeft een eigen ingang en is ook een ontmoetingsplek. Veel klanten blijven er wat langer hangen om een een praatje te maken. ”Er komen ook ouderen die het fijn vinden dat ze hier nog zelf boodschappen kunnen doen, zonder dat ze daarvoor naar een ander dorp moeten”, vertelt Sandra Kraayvanger.

Waar De Biekerij nog maar pas bestaat, kunnen ze bij de coöperatieve dorpswinkel Sint-Jan in Leenderstrijp inmiddels buigen op een jarenlange ervaring. Het winkeltje werd in 1916 opgericht door de inwoners van Leenderstrijp om een eigen lagere school in het buurtschap mogelijk te maken. “Om de school te financieren hebben veel mensen destijds ieder tweehonderd gulden bij elkaar gelegd. Het winkeltje werd opgericht om de salarissen van het onderwijzend personeel te betalen. Tegenwoordig gebeurt dat niet meer. Wel bestaat er met de Vereniging Vrienden van de Sint Janschool een aparte vereniging die helpt bij het mogelijk maken van projecten op school”, zegt Johan Bax, voorzitter van Sint Jan Coöperatieve Verbruiksvereniging.

Bij de kleine, zelfstandige kruidenierszaak aan de Strijperstraat is het nu zo’n beetje de drukste tijd van het jaar. Veel fietsers, wandelaars en campingbezoekers uit de omgeving maken er een tussenstop. We moeten het vooral van het voorjaar en de zomer hebben, stelt Carlie van Dijk. Ze is sinds vorig jaar de uitbater van de coöperatieve kruidenierswinkel. “Behalve toeristen komen er mensen uit Leenderstrijp en zelfs Leende. Ook in december is het druk. Dan verkoop ik ook kerstpakketten.”

Het boodschappenassortiment loopt uiteen van levensmiddelen tot cadeautjes. Van Dijk: “En op het terras serveren we koffie en gebak.” Niet alleen het nostalgische kruidenierszaakje is een ontmoetingsplek. Dat geldt ook voor het naastgelegen pleintje waar veel activiteiten plaatsvinden, aldus Van Dijk.

“In de toekomst wordt het waarschijnlijk een steeds grotere uitdaging om de winkel draaiende te houden”, verwacht Bax, “ook zijn er steeds minder mensen die nog weten waarom het winkeltje destijds is opgericht.”

Ook in het naburige Sterksel is gekozen voor de coöperatieve winkelformule. Toen begin 2002 de laatste kruidenierszaak in het dorp de deuren sloot, nam een clubje inwoners het initiatief om een nieuwe kleine supermarkt op te richten. Die werd in 2004 in gebruik is genomen. Een grote groep vrijwilligers en enkele betaalde krachten runnen winkel.

Dorpswinkel Sterksel had na corona enkele moeilijke jaren. Dankzij de campagne ‘Van Bank naar Buurt’ is de kruidenierszaak aan Pastoor Thijssenlaan nog meer een winkel van en voor het dorp geworden. Inwoners gaven begin dit jaar namelijk in groten getale gehoor aan de oproep van de coöperatie om obligaties te kopen. Met de opbrengst kon het bestuur de winkel herfinancieren. “Hierdoor is er weer rust in de tent, maar het blijft moeilijk om als dorpswinkel tegen de stroom in te roeien”, zegt voorzitter Koen Lindner van de coöperatie Dorpswelzijn Sterksel.

Ook hij benadrukt de sociale functie van het supermarktje. Onder meer vanwege het praatje bij de kassa is de winkel belangrijk voor de leefbaarheid in Sterksel. “De winkel is bovendien niet alleen een ontmoetingsplek voor onze klanten, maar ook voor de bijna tachtig vrijwilligers”, aldus Lindner.