Partijen Heeze-Leende eisen omslag in strijd tegen de oprukkende wilde zwijnen

HEEZE-LEENDE - Na de toenemende overlast in de bebouwde kom wil een brede coalitie in de gemeenteraad van Heeze-Leende op zes juli een motie inbrengen die dwingt tot een structurele aanpak van de hardnekkige zwijnenoverlast. De partijen willen op korte termijn gerichte veiligheidsmaatregelen en dringt aan op een fundamentele herziening van het provinciale natuurbeleid.

Van illegale introductie naar structurele crisis in de woonwijken

De aanwezigheid van wilde zwijnen in Zuidoost-Brabant kent een beladen geschiedenis die teruggaat tot 2008, toen de eerste exemplaren illegaal werden uitgezet in het Leenderbos. Wat destijds wellicht werd ingezet als een poging tot ecologische verrijking, is inmiddels uitgegroeid tot een omvangrijk maatschappelijk probleem. Door milde winters en een overvloed aan voedsel in de bossen heeft de populatie zich exponentieel uitgebreid. Bij voedselschaarste zoeken groepen zwijnen, ook wel rotten genoemd, steeds vaker de confrontatie met de bebouwde kom op.

De escalatie bereikte in de vroege zomer van 2026 een nieuw dieptepunt in Heeze-Leende. In de wijk Nieuwe Hoeven, met name rond straten als De Wagenmaker, Mandenmaker, Zadelmaker en Borstelmaker, werden in slechts twee weken tijd minstens vijftien particuliere tuinen volledig omgeploegd door een groep van vijf zwijnen. De overlast beperkt zich al lang niet meer tot de nachtelijke uren; bewoners worden geconfronteerd met brutale groepen die overdag de woonwijken binnendringen, wat leidde tot de opening van een gemeentelijk meldpunt om de schade in kaart te brengen. Dit patroon is niet uniek voor Heeze: in 2025 troffen vergelijkbare incidenten al de wijken Ekenrooi in Waalre en Turfberg-Noord in Valkenswaard. De verkeersveiligheid is eveneens in het geding; zo werden op 10 mei 2025 drie jonge zwijnen doodgereden op de Valkenswaardseweg.

De frictie tussen provinciaal nulstandsbeleid en de praktijk

Formeel hanteert de provincie Noord-Brabant een strikt nulstandbeleid om schade aan de landbouw en het risico op dierziekten te minimaliseren. In de weerbarstige praktijk blijkt deze nulstand echter al jaren onhaalbaar. Hoewel de provincie in juli 2023 een unieke ontheffing verleende om zwijnen binnen de bebouwde kom te vangen en te doden na paniek in Heeze, blijft de druk op de dorpsranden immens. In september 2025 adviseerde een speciale Zwijnencommissie dan ook om het onrealistische nulstandbeleid te heroverwegen en over te stappen op een gereguleerd beheer van maximaal één zwijn per honderd hectare in bosgebieden.

Last van wilde zwijnen?

Meld het bij je WBE: www.wbe-grootstrabrecht.nl of www.wbe-baronievancranendonck.nl. Voel je je bedreigd door een zwijn, dicht bij de dorpskern? Bel de politie via 0900-8844.

Een tweeledig offensief: direct ingrijpen en structurele barrières

Om het tij te keren, eisen CDA, VVD, PvOJ, PRO Heeze-Leende en AbHL, concrete actie via de motie van 6 juli 2026. Ze vragen het college om voor 21 september 2026 in samenwerking met de Wildbeheereenheden Groot Strabrecht en Baronie van Cranendonck direct uitvoerbare maatregelen presenteren. Hiertoe behoort een aangepast maaibeleid langs de risicovolle weg de Muggenberg om het zicht voor automobilisten te verbeteren. Daarnaast moet in het vierde kwartaal van 2026 een gedetailleerd plan klaarliggen voor de installatie van wildroosters en afrasteringen om de dorpskernen fysiek te beschermen. De raad dringt er tevens op aan dat de provincie en de Faunabeheereenheid financieel bijdragen aan deze kostbare infrastructuur.

Of het college hier mee uit de voeten kan horen we ongetwijfeld op de komende gemeenteraadsvergadering van 6 juli.