Op 22 mei 2025 kreeg de gemeente Bladel een last onder dwangsom opgelegd van de provincie Noord-Brabant. De gemeente moest binnen twee maanden zorgen dat het fietspad werd afgesloten voor fietsers of dat er andere goede beschermingsmaatregelen kwamen voor de gladde slang. Gebeurde dat niet, dan zou de gemeente een boete van 5.000 euro per week krijgen, met een maximum van 50.000 euro.

Beschermd diersoort

De gladde slang is een beschermd diersoort en komt voor in de Cartierheide. Jonge slangen zijn volgens Arnold van Rijsewijk, van Werkgroep Gladde Slang Kempen, het kwetsbaarst en zijn er vooral van eind juli tot half oktober. “Na de geboorte trekken ze de weide wereld in”, vertelt Van Rijsewijk. “De slangen steken dan het fietspad over. Door trillingen voelen ze dat er fietsers aankomen. In plaats van te vluchten, liggen de slangen bij gevaar stil. En dan worden ze soms doodgereden.” De Werkgroep kwam met de oplossing om in de periode wanneer er jonge gladde slangen zijn - eind juli tot half oktober - het fietspad in de Cartierheide af te sluiten.

Belangen

De gemeente Bladel vindt dat "gezien de belangen van scholieren, bezoekers en toeristen, niet gepast." Een woordvoerder vertelt dat de fietspaden van groot belang zijn voor deze groepen. "Bovendien heeft de provincie naar mening van de gemeente geen overtreding geconstateerd. Bij geen van de uitgevoerde controles eind april heeft de toezichthouder dode gladde slangen aangetroffen. Wij zien dan ook geen noodzaak om over te gaan tot draconische en overhaaste maatregelen als het afsluiten van de fietspaden."

Duurzame oplossing

Wel vindt de gemeente Bladel dat er op de lange termijn een duurzame oplossing moet komen, met oog voor de belangen van de gebruikers en de natuur. Daarom werkt de gemeente Bladel al geruime tijd aan een plan om de fietspaden aan te passen en te verplaatsen, met daarbij de aanleg van schermen en tunnels ter bescherming van de gladde slang. "Dit project wordt echter tegengehouden met juridische procedures, nota bene aangespannen door twee organisaties die zich inzetten voor natuur en milieu: de Brabantse Milieufederatie en de Stichting Milieuwerkgroep Kempenland", aldus de woordvoerder.

Voorlopig geschorst

De rechter oordeelde 5 augustus dat er wel degelijk sprake is van een overtreding, omdat de slangen onvoldoende beschermd zijn. Uit de gegevens van de Nationale Databank flora en fauna blijkt dat er in 2024 twaalf dode dieren aangetroffen op het fietspad in de Cartierheide.

Maar de rechter vindt ook dat de gemeente niet genoeg tijd had om maatregelen te nemen. Twee maanden is volgens haar te kort om een goed besluit te nemen en uitvoering te regelen. Daarom wordt het besluit voorlopig geschorst. Dat betekent dat de gemeente nog geen boete hoeft te betalen. De schorsing geldt tot vier weken nadat de gemeente een officiële beslissing op bezwaar heeft ontvangen.

Reactie

“Aan de ene kant zijn we blij dat de rechter vindt dat de gladde slang beschermd moet worden. Maar het is spijtig dat de maatregelen niet op tijd meer genomen kunnen worden”, reageert Van Rijsewijk op de uitspraak van rechter. “De natuur is nu weer de verliezer.”

De Gemeente Bladel is opgelucht dat het fietspad (nog) niet wordt afgesloten en dat ze de tijd krijgt om samen met de provincie Noord-Brabant naar een oplossing te zoeken. "We hebben onderzocht (in afstemming met deskundigen) of het mogelijk is om het fietspad open te houden met alternatieve maatregelen, zoals faunaschermen, om zo de belangen van de gebruikers te borgen én de gladde slang beter te beschermen. Dit blijkt echter onhaalbaar door technische en juridische barrières", aldus de woordvoerder. "Bovendien zou dit, op basis van een ruwe schatting, ten minste 100.000.- euro aan gemeenschapsgeld kosten, terwijl het slechts een tijdelijke situatie betreft."

Of het besluit om het fietspad te sluiten volgend jaar toch en eerder gemaakt zal worden? Volgens Van Rijsewijk is dat nog niet duidelijk. “Dat is afhankelijk van of het fietspad vernieuwd is.” De gemeente Bladel laat weten op basis van eerdergenoemde feiten "zeer oneens te zijn met het opgelegde handhavingsbesluit en zal dan ook alle mogelijke rechtsmiddelen aanwenden om dit aan te vechten".