Aandacht voor de regio is een belangrijk criterium voor mensen die op een lokale partij stemmen, zo blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O. Volgens hun peilingen komt het gezamenlijke aandeel van lokale partijen woensdag tijdens de gemeenteraadsverkiezingen uit op 34,5 procent van de stemmen, tegenover 31 procent bij de vorige verkiezingen in 2022.

Oorzaken lokaal stemgedrag

Julien van Ostaaijen is lector Recht & Veilligheid bij Avans en daarnaast bestuurskundige bij Tilburg University. Hij doet onderzoek naar (de)centraal bestuur en weet veel over representatie in de politiek: "Er zijn eigenlijk drie hoofdredenen waarom mensen lokaal stemmen", vertelt hij. "De eerste is dat mensen tevreden zijn over hun lokale partijen die ze al jaren kennen en weten waar die voor staat. De tweede is een negatief beeld van de landelijke politiek en landelijke partijen en als derde zijn er landelijke partijen waar men op wil stemmen, die niet lokaal meedoen. Die stemmers zoeken dan een alternatief en komen vaak uit bij een lokale partij", legt hij uit.

Provinciaal

Uit de Ipsos peiling zou blijken dat vooral in provincies als Noord-Brabant, Limburg en Zeeland mensen kiezen voor een lokale partij. Dat zou gaan om zo’n 44 procent van de kiezers. 

Volgens de bestuurskundige is het niet per definitie zo dat gemeentes, zoals bijvoorbeeld in De Kempen, die hechte dorpskernen kennen, eerder kiezen voor lokaal: "Dat lijkt me niet. In het algemeen zijn lokale partijen te divers. Onderzoek heeft dat in ieder geval nog niet uitgewezen", verklaart hij.

Ideologie of persoon

Ook is het moeilijk te zeggen of gemeentepolitiek meer draait om de persoon of om de ideologie die wordt uitgedragen. "De thema's in lokale politiek zijn vaak praktischer. Mensen zijn kritisch op wie ze stemmen. Ze stemmen relatief vaak wel op personen die ze goed kennen en dan gaan voorkeursstemmen ook naar anderen op de lijst dan naar de lijsttrekker", weet hij uit ervaring.

Verwachtingen

Verwachtingen zoals Ipsos uitspreekt, doet de bestuurskundige dan ook niet. "Lokale partijen gaan misschien nog best groeien, maar het kan ook zijn dat meer landelijke partijen op termijn mee gaan doen op gemeenteniveau. Het zijn niet alleen politici van lokale partijen die stevige wortels in de gemeenschappen hebben. Ook lokale politici van landelijke partijen kunnen doorgaans goed bekend zijn”