Het doel is om patiënten die nu staan ingeschreven bij een huisarts buiten hun eigen wijk, deze hele maand te begeleiden naar een huisarts dichter bij huis. Tijdens deze periode zijn de deelnemende huisartsenpraktijken op vrijwillige basis open voor inschrijving van een geselecteerde groep patiënten. Deze patiënten hebben hiervoor een brief ontvangen van hun huidige huisarts. Vervolgens kunnen ze op de nieuwe website 'Praktijk Status' kijken welke deelnemende praktijken bij hen in de buurt liggen door hun postcode in te vullen.

Pilot met patiëntenruil

"Vorig jaar hebben we ook al een pilot gedraaid met patiëntenruil", vertelt Renske Kramer van  LHV (Landelijke Huisartsenvereniging) Oost-Brabant. "Dat bleek een groot succes, want van de 12.000 patiënten die we aanschreven, heeft 13% zich uiteindelijk ingeschreven bij een huisarts in hun buurt. Het criterium waarop patiënten worden geselecteerd is puur de afstand. "Wanneer er een spoedgeval is en mensen wonen ver hun praktijk, dan is het maar de vraag hoe snel de huisarts er kan zijn", legt ze uit. 

Inzichtelijk

Ondanks het succes van de pilot bleken er ook nog haken en ogen aan te zitten: "We kwamen erachter dat het voor de patiënt ingewikkeld was, omdat ze niet konden zien welke praktijken deelnamen. En andersom konden de betrokken praktijken ook niet zien welke collega praktijken meededen met het project. Nu kunnen ze dat heel makkelijk zien op de site."

Initiatiefnemer van de webisite Maurits Westein, onderschrijft dat: "De wens van allerlei zorggroepen, met name huisartsenorganisaties, is om zelf inzicht te krijgen in de capaciteit onder huisartsen; hoeveel patiënten kan men kwijt, waar zitten de kraptes? Wanneer je dat echt allemaal zichtbaar wil krijgen in de regio, dan zou je een soort dashboard moeten maken en dat kost veel meer geld en middelen dan wat we nu met de website hebben gedaan", legt hij uit.

Hoop op continuïteit

Hoewel huisartsen in heel Nederland enthousiast zijn over patiëntenruil en de huisarts vorig jaar zomer probeerde om het concept landelijk te promoten, blijkt het in de praktijk lastig. Westein: "De website blijft in elk geval ook na februari bestaan. Praktijken die nog ruimte beschikbaar hebben, zijn straks op de website zichtbaar en kunnen dan ook nog patiënten inschrijven," vertelt hij.

Aangezien deelname voor zowel patiënt als huisarts op vrijwillig basis is, zijn er ook mensen die te maken hebben met een praktijk op afstand en ervoor kiezen om niet weg te gaan bij hun eigen arts: "Dat snap ik ook heel goed", zegt Westein. "Wanneer je samen met iemand iets hebt meegemaakt dat heel veel impact heeft, dan ben je niet geneigd van arts te veranderen." 

Afstand bepalen

Wat dan die afstand precies is, is volgens hem lastig te bepalen. "Het gaat meer om de tijd die je kwijt bent", concludeert hij. "Zelf ga ik op de fiets naar mijn werk. Moet ik een kwartiertje fietsen naar een patiënt dan is dat prima. Ik werk voornamelijk in Eindhoven, maar wij hebben ook patiënten in Valkenswaard. Dat duurt een half uur voor we er zijn en dan moet je ook nog een half uur terug rijden. Dat kan gewoon niet; dan ben je veel te veel tijd kwijt."

Na de actiemaand 'Februari-ruilmaand 2026 worden alle deelnemende huisartsen gevraagd te evalueren en inzichtelijk te maken hoeveel patiënten er zijn in- en uitgeschreven. Eind maart hoopt de initiatiefnemer meer duidelijkheid te hebben over het resultaat.